آیت الله علیدوست:

 وقتی به قرآن مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم بیش از ۲۰۰ بار قرآن هستی را نشانه خدا و آیت‌الله تعبیر کرده است.

هستی مطابق آیات قرآن از شعور برخوردار است و این طور نیست که فقط انسان و یا برخی موجودات دارای این شعور باشند بلکه قرآن جهان هستی را ساجد در مقابل خدا معرفی کرده است که البته برخی مفسران تعبیر نادرست از این سجده یعنی سجده تکوینی داشته‌اند، در حالی که این سجده از روی علم است و به تعبیر ملاصدرا هرجا هستی هست شعور وجود دارد.

حق هستی
 جهان هستی مسبح و آیت‌الله است، این مبنای معرفتی ما را به یک اصل به نام حق هستی می‌رساند.

 دنیای کنونی ما اگر می‌خواهد به معرفت دینی احترام بگذارد، باید فراتر از نظریه حقوق بشر ظاهر شود و آن اینکه حق هستی را جایگزین کند.

 البته نگاه این گونه به حقوق لوازم خاصی دارد و حتی انسان بعد از مرگ نیز محترم است و گاهی رنگ تکلیف نیز پیدا می‌کند، بنابراین انسان نسبت به خود هم دارای احترام است و انسان حتی نمی‌تواند از عرض خود و مالش محافظت نکند.

ما می‌توانیم نهاد دیگری به نام حق هستی را به دنیا پیشنهاد بدهیم،

 بشر می‌تواند مستنبط حق باشد، اما جعل حق مخصوص خداست، و در آیات قرآن بر اصل حق تشریع الهی تاکید شده است.  

 معتقدم برای رسیدن به استنباط صحیح ابتدا باید حقوق موجود را به صورت موردی استنباط کنیم، در بحث حقوق خانواده خیلی موارد را بر می‌شماریم، ولی از اینکه پدر خانواده لقمه حلال کسب کند(پیامبر فرموده از رحمت خدا دور است کسی که عیال خود را با لقمه حرام ضایع کند) یادی نمی‌شود.

 ابتدا حق‌ها باید موردی بحث شود؛ در مرحله بعد نظام‌سازی در بررسی مجموعه حق‌ها صورت گیرد زیرا بسیاری از اشکالاتی که در حقوق زن و کودک رخ می‌دهد نشای از عدم مطالعه سیستماتیک است، لذا مجتهد شیعه و سنی و حتی در اجتهاد ادیان دیگر باید موارد موردی مطالعه و بعد نظام وار تحقیق شود و در مرحله سوم نیز ایجاد کلان نظام است، بنابراین رسالت فقیه برای رسیدن به این نظام باید این سه فرایند را طی کند.

 بحث حق و تکلیف باید خیلی وسیع مورد بحث قرار گیرد، مثلا مطابق برخی فتاوا زن از حق قضاوت برخوردار نیست که باید بررسی شود که قضاوت یک حق است یا تکلیف و یا جنبه تکلیفی آن بر حق بودن غلبه دارد در  این صورت برداشتن بار قضاوت از دوش زنان محروم شدن از یک حق نخواهد بود.

 باید دانشمندان اسلامی بر حق هستی تاکید و الزامات و اسناد و نتایج حقوقی را استنباط کنند و بر توحید در تقنین تاکید شود و حتی دیپلمات‌های ما باید این نکته را دنبال کنند که ما توحید در تشریع داریم و برای مستنبطان و مجتهدان به نظر می‌رسد باید به سه فرایند اسنتباط مذکور دست بزنند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید